فصل اول
مقدمه

گل رز
1-1-1-گیاه‌شناسی و پراکنش اکولوژیکی رز
رز با نام علمی Rosa hybrida L. از خانواده Rosaceae با دامنه وسیعی از عادات رشد در آسیا، امریکای شمالی، افریقا و اروپا است که برای مصارف مختلفی از قبیل گلدانی، فضای آزاد، شاخه بریده و … کشت و کار می‌شود (مرتضوی و همکاران، 2007). درختچه‌های رز دارای ساقه راست یا خزنده، خاردار یا بدون خار و دارای برگ‌های متناوب و درای برگچه دندانه‌دار و متقابل است (بنائی‌محمدی و همکاران، 1377).

شکل 1-1- گل رز

اهمیت اقتصادی و سطح زیر کشت گل رز
گل رز یکی از مهمترین گل‌های شاخه بریده در سطح جهان است که به دلیل تنوع و زیبایی همواره در صدر تجارت جهانی گل و گیاه قرار دارد ( معماران کاشانی و نادری، 1375). صادرات گل‌های شاخه بریده بیش از 5/1 میلیارد دلار است که گل بریده رز یکی از مهمترین آن‌هاست. سطح زیر کشت گل رز در کل دنیا (2600000 هکتار )، در هلند (52000 هکتار) و سطح زیر کشت آن در ایران (4200 هکتار) گزارش شده است (بی‌نام، 1389).

عوامل موثر در کاهش عمر پس از برداشت گل بریده رز
ماندگاری گل رز با پژمردگی گلبرگ، ریزش یا تغییر گلبرگ‌ها و نمایان شدن عارضه خمیدگی گردن همراه است (یاداما و همکاران، 2003). عمر پس از برداشت این گل در اثر ظهور علایم پیری زودرس مانند انسداد سیستم آوندی و گاز اتیلن کوتاه می‌شود. انسداد آوندها توسط میکروارگانیسم‌ها و هوا در گل بریده رز سبب تخریب سیستم آوندی و در نتیجه کاهش عمر پس از برداشت می‌شود. هورمون اتیلن تسریع کننده تغییرات فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی مرتبط با پیری است (شهری و طاهر، 2011؛ امگلاسون و همکاران، 1975). جنس‌های مختلف گیاهان به اتیلن حساسیت متفاوتی نشان می‌دهند بطوری‌که گل رز، گاز اتیلن کمی تولید می‌کند اما حساسیت زیادی به این هورمون پیری نشان می‌دهد (ون‌دورن، 2001؛ الگیمابی و احمد، 2009 ).

1-2- گل داودی
1-2-1- گیاه‌شناسی و پراکنش اکولوژیکی داودی
داودی با نام علمی Denderanthema grandiflorun L. متعلق به خانواده کلاپرک‌سانان1 است که کشت و کار آن امروز در سراسر دنیا متداول است (نبی‌گل و همکاران، 1385؛ خلیقی، 1389). داودی دارای گل‌های دو جنسه و خود گرده افشان است. گل داودی دارای دو فرم گل استاندارد (تک گل و بیشتر برای مصارف گل بریدنی استفاده می‌شود) و پمپون2 (گل‌های ریز مجتمع که مصارف گلدانی دارد) است. جنس داودی دارای 160 گونه است که موطن آن چین، ژاپن و اروپا ذکر شده است (خوشخوی، 1387؛ شیراوند و رستمی، 1388).
در شرایط طبیعی داودی با کوتاه شدن طول روز در پاییز و زمستان گل می‌دهد اما امروزه ارقام زیادی از داودی را در گلخانه برای مصارف مختلف در تمام طول سال تولید می‌کنند (ادریسی، 1388).

شکل1-2- گل داودی

1-2-2- اهمیت اقتصادی و سطح زیر کشت گل داودی
گل داودی یکی از مهمترین گل‌های گلدانی و شاخه بریده است که در بازارهای جهانی داد و ستد می‌شود. داودی امروزه در دنیا پس از گل رز رتبه‌ی دوم را از نظر اقتصادی و کشت و کار دارد. این گیاه به دلیل تنوع رنگ گل و ماندگاری زیاد در بازارهای جهانی خریداران زیادی دارد (نبی‌گل و همکاران، 1385؛ خلیقی، 1389).
از نظر سطح زیر کشت ایران جزو کشورهای مهم تولیدکننده گل داودی محسوب می‌شود. میزان تولید گل داودی در ایران 158 میلیون شاخه در سال است که بیشترین سهم تولید آن به استان تهران و مابقی (حدود 6% ) به استان مرکزی تعلق دارد (بی‌نام، 1389).

1-2-3- عوامل موثر در کاهش عمر پس از برداشت گل بریده داودی
گل داودی به علت عدم حساسیت به اتیلن یک گل بریده با عمر طولانی است. یکی از مشکلات عمده این گل انسداد سیستم آوندی و برهم خوردن تعادل آبی است. گل داودی به باکتری انتهای ساقه حساس بوده و این امر با زردی و پژمردگی زودرس برگ‌ها و گلبرگ‌ها ظهور می‌کند و نهایتا باعث انسداد آوندی، تنش آبی و کاهش ماندگاری این گل بریده می‌شود (نبی‌گل و همکاران، 1385).

1-3- گل ژربرا
گیاه‌شناسی و پراکنش اکولوژیکی ژربرا
ژربرا با نام علمی Gerbera jamesonii یکی از مهمترین گل‌های بریده خانواده کاسنی و بومی آفریقای جنوبی است (اعتمادی و شمس، 1390). از لحاظ گیاه‌شناسی ژربرا یک گیاه علفی چند ساله با برگ‌های طویل، گل‌های بسیار درشت کم‌پر یا پرپر است (شکل 1-1). گل‌ها دارای گلچه‌های طبق مانند بوده و هر گلچه دارای 1 تخمدان و 5 پرچم می‌باشد. گل‌ها به رنگ‌های قرمز، نارنجی، صورتی، زرد و سفید دیده می‌شوند (خلیقی، 1389؛ سوجاتا و همکاران، 2003؛ مهدوی، 2007).

شکل 1-3- گل ژربرا

اهمیت اقتصادی و سطح زیر کشت گل ژربرا
گل بریده ژربرا به دلیل داشتن رنگ و شکل متنوع از نظر تجاری در جهان محبوبیت زیادی دارد. این گل جایگاه چهارم را در بین ده گل برتر دنیا به خود اختصاص داده است (هی و همکاران، 2006؛ صفا و همکاران، 1392). گل ژربرا از نظر میزان تولید و مصرف یکی از گل‌های شاخه بریده مهم در ایران و دنیا محسوب می‌شود و در حال حاضر در 25 کشور دنیا پرورش می‌یابد که در حدود 1200 – 1100 هکتار سطح زیر کشت گلخانه دارد. پنجاه درصد سطح زیر کشت دنیا در کشور هلند و ایتالیا است. در سال 1379 سطح زیر کشت ژربرا در ایران 1516 هکتار گزارش شده است (بی‌نام، 1389).

عوامل موثر در کاهش عمر پس از برداشت گل بریده ژربرا
علی‌رغم افزایش تولید و تقاضای گل بریده ژربرا، ماندگاری این گل به دلیل پژمردگی زودرس گلبرگ‌ها و خمیدگی گردن بسیار کوتاه است. افت کیفیت پس از برداشت در اغلب گیاهان زینتی از جمله گل‌های بریده ژربرا در نتیجه یک یا چند عامل از جمله پژمردگی و ریزش گلبرگ‌ها و خمیدگی ساقه است. پژمردگی در اثر تنش آبی، بسته شدن مقطع برش ته‌ساقه، مصرف و در نتیجه کمبود کربوهیدرات‌ها و وجود میکروارگانیسم‌ها در محلول گلجایی از دلایل اصلی کاهش عمر پس از برداشت گل‌های بریدنی از جمله ژربرا است. بطور متوسط ماندگاری گل بریده ژربرا 8-7 روز گزارش شده است (مرتضوی و همکاران، 1386).

1-4- بیان مسئله و هدف از انجام تحقیق
از آنجا که گل‌های بریده رز، داودی و ژربرا از مهمترین گل‌های بریده در دنیا محسوب می‌شوند و مصرف‌کنندگان بسیار زیاد دارند لذا باید راهکارهایی جهت بالا بردن طول عمر گلجایی این گل‌ها انجام گیرد که کم هزینه باشد، به راحتی انجام گیرد، احتیاج به تخصص زیاد نداشته باشد، در همه مکان‌ها قابل انجام باشد، تابع زمان خاصی نباشد و نیاز ما را نیز برآورده کند. در قرن حاضر که کمبود آب و تولید غذا در جامعه جهانی اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده و ضرورت استفاده از آب به بهترین وجه ممکن، مورد توجه دانشمندان قرار گرفته است. همانطور که می‌دانیم یکی از نگرانی‌های مناطق کم باران خشکسالی و کمبود آب است. در دهه 1950 بازیافت آب 4 برابر بیشتر از دهه قبلش بود. این افزایش سریع، ناشی از اثرات توسعه تکنولوژی خصوصاً افزایش زمین‌های آبی، رشد صنعت، انرژی و ساخت سدهای بزرگ بود.
دانشمندان به2 راهکار مهم (تغییر ساختار فیزیکی و تغییر شیمیایی آب) روی آورده‌اند. یکی از تغییرات در ساختار فیزیکی آب استفاده از آب مغناطیسی است.
هدف این آزمایش که شاید برای اولین بار انجام می‌شود مقایسه آب‌های مختلف بخصوص آب مغناطیسی بر روی عمر پس از برداشت گل‌های شاخه بریده رز، داودی و ژربرا و معرفی برترین تیمارهاست.

فصل دوم
بررسی منابع

2-1- شرایط دوام گل
بازرسانی گل‌های شاخه بریده به وسیله کاهش کیفیت گل‌ها محدود می‌گردد. اگر چه کیفیت ظاهری گل‌های شاخه بریده انگیزه مشتری جهت انتخاب را افزایش می‌دهد، عمر پس از برداشت یا عمر گلجایی، عامل کلیدی جهت متقاعد شدن وی به خرید مجدد گل‌های شاخه بریده خواهد بود (عبدالله زاده و همکاران، 1390).
در سال 1389 بیش از یک میلیارد گل شاخه بریده در کشور تولید شد که 40% این میزان ضایعات بوده است (رستمی و راحمی، 1390). علیرغم این که گل‌های شاخه بریده در بین محصولات باغی ارزش اقتصادی زیادی دارند، اما جزو فسادپذیرترین آن‌ها به حساب می‌آیند. تنفس بالا، حساسیت به آسیب‌دیدگی و فسادپذیری سریع آن‌ها باعث گردیده که به مراقبت بیشتری در مرحله پس از برداشت نیاز داشته باشند (چاسوت و همکاران، 2003).
دلایل عمده‌ای که سبب کوتاه شدن عمر پس از برداشت گل‌های بریده می‌شوند عبارتند از: کمبود مواد غذایی، حمله‌ی باکتری‌ها و قارچ‌ها، بلوغ معمول و پیر شدن گیاه، پژمردگی در اثر تنش آبی و بسته شدن آوندهای چوبی، صدمات فیزیکی شدید، تجمع اتیلن و مواد دیگر (هاشم آبادی و همکاران، 1386؛ کلاته‌جاری و همکاران، 1387؛ علایی و همکاران، 2011). از بین عوامل محدود کننده عمر گلجایی گل‌های بریده، انسداد سیستم آوندی و تامین آب مهمترین مشکل محسوب می‌شود که در ذیل به‌طور مختصر به بررسی این عوامل می‌پردازیم:

2-1-1- تامین آب
آب مهمترین جز محلول نگهدارنده گل‌های شاخه بریده است و تا سال 1970 تنها ماده جهت نگهداری گل‌های شاخه بریده در امریکا بود. حفظ شادابی و تازگی گل‌های بریده مهمترین مسئله در طول عمر پس از برداشت گل‌های بریدنی است. در طول مدت نگهداری گل‌ها در محلولهای نگهدارنده، اگر جذب آب کافی نباشد، گل‌ها دچار پژمردگی شده و بازارپسندی خود را از دست می‌دهند. بنابراین جهت حفظ ماندگاری گل‌های بریده باید جذب و انتقال آب توسط ساقه بدون اختلال صورت گیرد (ون‌دورن، 1997؛ نل و رید، 2000؛ ادریسی، 1388).
شدت جذب آب به کشش حاصل از تعرق، دما و ترکیبات محلول در آن بستگی دارد. خالص نبودن آب‌های مورد استفاده روی شادابی و جذب آب توسط گل‌ها تاثیر سوء دارد. ترکیبات محلول در آب، دما و pH آب روی شادابی و جذب آب توسط گل‌ها تاثیر می‌گذارند (گاست‌کارن، 1997).
بطور طبیعی آب دارای مقداری نمک‌های غیر محلول است که در اکثر موارد موجب افزایش pH و سختی آب می‌شوند. از آنجا که جذب آب سنگین توسط ساقه بسیار کند بوده و علاوه بر این آب‌های سنگین با تغییر پتانسیل اسمزی موجب کاهش جذب آب می‌شوند. بنابراین بهتر است مقدار نمک‌های محلول در آب کم باشد تا جذب آب با مشکل مواجه نشود ( گاست‌کارن، 1997).
دما و pH آب نیز از عوامل تاثیر گذار بر ماندگاری گل‌های بریده هستند. آبی با دمای 38 درجه سانتیگراد بهترین آب برای نگهداری گل‌های بریده است. pH اسیدی در حدود 5-5/3 برای محلول نگهدارنده مناسب بوده و موجب جذب راحت و سریع آب توسط گل بریده می‌شود (گاست‌کارن، 1997).
پس از تامین آب مناسب برای نگهداری گل‌های بریده، انسداد آوندهای چوبی موجب بروز مشکل در جذب آب توسط ساقه‌های بریده می‌شوند که در ذیل به‌طور مختصر به توضیح این مهم می‌پردازیم:

2-1-2- انسداد آوندی
بیشتر گل‌های بریده حتی وقتی در داخل آب قرار می‌گیرند علائم کمبود آب و پژمردگی را نشان می‌دهند. این تنش آبی نتیجه‌ی انسداد آوندی و یا افزایش میزان تبخیر و تعرق است. انسداد آوندی عمدتا به دلیل رشد میکروارگانیسم‌ها و قطع شدن جریان پیوسته آب داخل آوندها توسط حباب‌های هوا3 ایجاد می‌شود (ادریسی، 1388؛ داسیلوا، 2003؛ هی و همکاران، 2006؛ هالوی و مایاک، 1981؛ ون دورن، 1997).

2-1-2-1- انسداد آوندها توسط هوا
وقتی جریان پیوسته آب داخل آوندهای چوبی گل‌های بریده توسط هوا قطع می‌شود هوا کشیدن آوندها یا انسداد آوندی توسط هوا رخ داده است که نقش مهمی در کاهش جذب آب در گل‌های بریده و ایجاد تنش آبی دارد. این مشکل اغلب در هنگام بریدن ساقه در هوا اتفاق می‌افتد و حرکت روبه بالای محلول در ساقه را با مشکل مواجه می‌کند و سرانجام موجب پژمردگی گل‌های بریده می‌شود (ادریسی، 1388؛ رید، 2009).
برای حذف و مقابله با حباب‌های هوا در ساقه گل‌های بریده استفاده از بازبرش ساقه زیر آب، استفاده از محلول‌های اسیدی (pH در حدود 3 تا 4)، فرو بردن ساقه‌ها در محلول یا آب گرم با دمای 40 درجه سانتی‌گراد یا آب سرد با دمای صفر درجه سانتی‌گراد و تیمار کوتاه مدت با یک ماده ضدعفونی کننده پیشنهاد شده است (رید، 2009).

2-1-2-2- انسداد آوندها توسط میکروارگانیسم‌ها
رشد میکروب‌ها و پاتوژن‌ها در محلول نگهدارنده گل‌های بریده موجب انسداد سیستم آوندی و در نتیجه ایجاد تنش آبی می‌شود. عمده‌ترین میکروارگانیسم‌های موجود در محلول نگهدارنده گل‌های بریده باکتری‌ها هستند که علاوه بر اختلال بر جذب آب با رهاسازی متابولیت‌های سمی، توکسین‌ها و آنزیم‌های مضر موجب افزایش مقاومت هیدرولیکی ساقه و در نتیجه تحریک تولید اتیلن و القای واکنش‌هایی می‌شوند که نهایتا منجر به پژمردگی یا مرگ برنامه‌ریزی شده سلول می‌گردد (ادریسی، 1388).
گستردگی انسداد ساقه با تعداد باکتری‌ها در ساقه ارتباط دارد. گل‌های بریده با بستن روزنه‌ها و کاهش تعرق می‌توانند مقاومت در مقابل جذب و در نتیجه کمبود آب را جبران کنند. بنابراین کاهش محسوس تورژسانس نشانه تعداد بسیار زیاد باکتری‌ها و محدودیت شدید در جذب آب است (ادریسی، 1388).
راهکارهایی برای مقابله با انسداد آوندها توسط میکروارگانیسم‌ها پیشنهاد شده است که با رعایت آن‌ها می‌توان این مشکل را تا حدودی رفع نمود از جمله این موارد می‌توان به استفاده از آب مقطر برای ساختن محلول‌های نگهدارنده، ضدعفونی کردن ظروف گلجا، استفاده از ظروف گلجا با رنگ روشن که آلودگی در آن‌ها به راحتی قابل تشخیص باشد، افزودن مواد ضدعفونی‌کننده و میکروب‌کش‌ها به محلول گلجا اشاره کرد (ادریسی، 1388؛ رید، 2009).

2-2- تیمار با ترکیبات تمدید کننده عمر گلجایی
در ادامه با توجه به تمرکز این تحقیق روی انواع آب جهت افزایش ماندگاری گل‌های بریده به بررسی این آب‌ها می‌پردازیم:

2-2-1- آب
آب خالص مایعی بی‌رنگ ، بی بو و عملاً بدون طعم است. در 100درجه سانتیگراد (در فشار یک جو) می‌جوشد و در صفر درجه سانتیگراد منجمد می‌شود. دماهای ذوب و جوش آب به میزان قابل توجهی از سایر مواد مولکولی بیشتر است. علّت آن را باید در ساختار و پیوندهای مولکولی آب جستجو کرد.
آب یک ترکیب قطبی است. فرمول ساختاری مولکول آب به صورت OH – OH نشان می‌دهد که دارای دو پیوند یگانه O-H است آب دارای خاصیت قطبی می‌باشد. یکی از خواص جالب آن قابلیت حل کردن مواد دیگر است (ویکی‌پدیا، 1392).
2-2-2- آب آشامیدنی (شهری)
برای تأمین نیاز مصرفی آب مورد نیاز انسان که آب شیرین است بیشتر از انباشت آب رودخانه‌ها در پشت سدها استفاده می‌گردد. آب رودخانه‌ها نیز از ذوب شدن برف و یخ و جریان عبور آب باران از زمین‌های مجاور تأمین می‌گردد. در نتیجه جریان آب در هنگام عبور از زمین با نفوذ در آن با مقداری از املاح ترکیب می‌شود و وارد مسیر رودخانه‌ها و در نهایت در جریان آب قرار می‌گیرد (علیزاده و همکاران، 1392).
آبی که ما مورد استفاده قرار می‌دهیم حاوی کاتیون و آنیون می‌باشد که مهمترین آنها کلسیم، منیزیم، سدیم، بی کربنات، سولفات، کلر و نیترات است. همچنین EC و pH نیز اهمّیت فراوانی دارد. غلظت یون‌های موجود کیفیّت آب را تعیین می‌کند. آبی که در شهرها مورد استفاده قرار می‌گیرد رسوب‌زدایی و مورد استفاده قرار می‌گیرد و از سختی آن کاسته نمی‌شود (علیزاده و همکاران، 1392).

2-2-3- آب دیونیزه
آب دیونیزه یا آب یون‌زدوده4 آب مقطری که علاوه بر گذراندن مراحل تقطیر، توسط رزین‌های تبادلگر یونی یا روش‌های دیگر (مثل اسمز معکوس5) یون‌زدایی نیز شده باشد. در واقع آب یون‌زدوده همان آب مقطر است که قبل یا طی تقطیر و یا حتی بعد از آن، با افزودن مراحلی مثل گذراندن از رزین تبادلگر یونی میزان یون‌های آن به کمترین مقدار رسیده باشد (ویکی‌پدیا، 1392).

شکل 2-1- سیستم تهیه آب دیونیزه
2-2-4- آب مقطر
آب مقطر آبی است که ناخالصی آن توسط تقطیر گرفته شده باشد. در اثر حرارت آب جوش می‌آید و تبخیر می‌شود، بخار آب در اثر عبور از ستون مبرد و تماس با آب سرد مایع شده و وارد ظرف جمع‌آوری می‌شود. معمولاً عمل تقطیر به منظور افزایش خلوص دوبار صورت می‌گیرد تا آب مقطر بدست آید.
پس از تبخیر آب، مواد آلی غیر فرّار و یون‌ها در ظروف اوّلیه باقی می‌ماند، ولی ممکن است مقدار کمی یون‌های کلر و گازهای فرّار در آب محصور و وارد آب مقطر شده باشند (ویکی‌پدیا، 1392).

شکل 2-2- سیستم تهیه آب مقطر

2-2-5- آب مغناطیسی
آبی که از یک میدان مغناطیس طبق محاسبات معیّن عبور کند و در نتیجه آن خواص فیزیکی و شیمیایی آب تغییر و بهبود یابد به آن آب مغناطیسی گویند. مدّت زمان ماندگاری آب از 8 الی 48 ساعت است. واحد اندازه گیری آن تسلا و دستگاه اندازه گیری آن تسلامتر می‌باشد.

شکل 2-3- سیستم تهیه آب مغناطیسی
2-3- تحقیقات انجام شده در زمینه تاثیر آب‌های مختلف روی عمر گلجایی و خصوصیات کیفی گل‌های بریده
ون‌میترن و همکاران (1999) در پژوهشی روی گل بریده داودی نشان دادند که حذف یون‌های مضر از آب شهری میزان جذب آب را در گل‌های شاخه بریده افزایش می‌دهد و موجب تاخیر در پژمردگی گل‌ها می‌شود. این پژوهشگران استفاده از آب دیونیزه را جهت نگهداری گل بریده داودی و سایر گل‌های بریده و همچنین به‌عنوان آب مورد استفاده در ساخت محلول‌های تمدید کننده عمر گلجایی توصیه کردند.
پژوهشگران گزارش نمودند که استفاده از آب دیونیزه یا آب مقطر نسبت به آب شهری با بهبود جذب آب موجب حفظ شادابی و افزایش عمر پس از برداشت گل بریده داودی می‌شود ( استابی و آروین، 1978).
واسع و اسرار (1998) در پژوهشی آب شهری، آب معدنی و آب دیونیزه را روی ماندگاری گل بریده رز مورد ارزیابی قرار دادند و گزارش دادند که گل‌های تیمار شده با آب دیونیزه دارای ماندگاری بیشتری نسبت به دو منبع دیگر بودند و در این تیمار گل‌ها از قطر بیشتری نسبت به تیمار آب معدنی و آب شهری برخوردار بودند.
محققین معتقدند که هر چه املاح موجود در آب کمتر باشد تاثیر مثبتی روی ماندگاری گل‌های بریده دارد. در آزمایشی اثر آب‌های مقطر، چاه و شهری روی ماندگاری سه رقم گل رز بررسی و نتایج نشان داد که استفاده از آب مقطر در مقایسه با آب شهری و آب چاه تیمار بسیار مناسبی برای افزایش عمر پس از برداشت و حفظ شادابی گل شاخه بریده رز است ( پیشکاری و همکاران، 1390).
افشاری و همکاران (1390) در پژوهشی اثر آب‌های مختلف (آب چاه، آب شهری و آب مقطر) را روی ماندگاری ارقام مختلف گل بریده لیلیوم رقم ‘رویال ترینتی’ بررسی و گزارش دادند که آب‌های شهری و مقطر نسبت به آب چاه از ماندگاری، درصد شکوفایی و مقدار کلروفیل بیشتری برخوردار بودند.

فصل سوم
مواد و روش‌ها

3-1- مواد گیاهی
در تیر ماه 1392 گل‌های شاخه بریده رز، ژربرا و داودی از بازار گل تهران خریداری و بلافاصله با حفظ شرایط استاندارد برای انجام تیمار و ارزیابی صفات به آزمایشگاه پس از برداشت دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت با دمایC? 2±20، رطوبت نسبی 70-60 درصد و فتوپریود 12 ساعت روشنایی با شدت نور 12 میکرومول بر ثانیه بر متر مربع منتقل شدند و تمامی گل‌ها پس از یکسان کردن اندازه زیر آب بازبرش شدند و پس از توزین داخل محلول گلجا قرار گرفتند (شکل 3-1).
شکل 3-1- قرار دادن گل‌های بریده در محلول گلجا پس از بازبرش
3-2- پیاده کردن طرح آزمایشی
این مطالعه به‌صورت آزمایش فاکتوریل با 12 تیمار در 3 تکرار، 36 پلات و در هر پلات 4 شاخه گل انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل فاکتور اول: انواع آب (آب مغناطیسی، آب مقطر، آب دیونیزه و آب شهری) و فاکتور دوم: انواع گل ( گل رز، داودی و ژربرا) بودند.
3-3- سنجش و اندازه‌گیری عناصر آب
به منظور بررسی انواع آب و همچنین اندازه‌گیری میزان عناصر موجود در آن‌ها، در آزمایشگاه آب و خاک دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت به روش‌های ذکر شده آب‌ها مورد آزمایش قرار گرفتند. خصوصیات و عناصر آب‌های مورد استفاده در این مطالعه در جدول (3-1) ذکر شده است.
جدول 3-1- خصوصیات آب‌های مورد استفاده در آزمایش
خصوصیات آب
نوع آبpHEC
dS/m))Cl
ppm))NH2
ppm))HCO3
ppm))Mg
ppm))Ca
ppm))CaCO3
ppm))شهری31/616604/3125/08/40280160440مغناطیسی21/616304/3125/08/40240120360دیونیزه7/6238/5602/0000مقطر7/65/52/8502/0000
3-4- نحوه‌ی آماده‌سازی محلول‌ها و انجام تیمارها
در ابتدای آزمایش برای هر تیمار 500 سی‌سی محلول از انواع آب به‌همراه 3 درصد ساکارز و 30 میلی‌گرم در لیتر 8- هیدروکسی کینولین سولفات تهیه شد و گل‌ها تا پایان عمر گلجایی داخل آن قرار گرفتند (شکل 3-2).
شکل 3-2- انتقال محلول استوک به گلجاها
3-5- ارزیابی صفات
3-5-1- عمر گلجایی
طول عمر گلجایی با شمارش روزها از زمان اعمال تیمارها تا زمان پژمردگی گل و زردی برگ‌ها محاسبه شد.
3-5-2- ماده خشک

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

بدین‌منظور بعد از پایان عمر گلجایی گل‌ها، وزن‌تر آن‌ها اندازه گیری شد و گل‌ها درون آون 70 درجه‌ سانتی‌گراد به مدت 24 ساعت قرار گرفتند. بعد از 24 ساعت مجددا تورین شدند و درصد ماده خشک آن‌ها اندازه گیری شد.
3-5-3- روند تغییرات جذب آب
میزان جذب آب بر طبق فرمول زیر بر حسب میلی‌لیتر در هر گرم وزن تر محاسبه گردید.

آب جذب=(500-(آخر روز در باقیمانده محلول مقدار+تبخیر مقدار ))/(آزمایش ابتدای در گل های شاخه تر وزن میانگین)

جهت محاسبه روند تغییرات جذب آب، ابتدا میانگین جذب آب روز سوم و ششم و آخر برای تیمارها محاسبه و سپس با کسر میانگین روز سوم از میانگین روز اول، میانگین جذب آب روز ششم از روز سوم و میانگین جذب آب روز آخر از روز ششم روند تغییرات جذب آب محاسبه و با رسم نمودار نشان داده شد.

3-5-4- روند تغییرات وزن تر
وزن تر شاخه‌های گل در پایان عمر گلجایی به کمک ترازو اندازه‌گیری شد. باتوجه به وزن اولیه گل و وزن برش‌های مجدد، کاهش وزن تر شاخه‌های گل محاسبه گردید (شکل 3-3).
جهت محاسبه روند تغییرات وزن تر، ابتدا میانگین وزن تر روز اول، سوم و ششم و آخر برای تیمارها محاسبه و سپس با کسر میانگین وزن تر روز سوم از میانگین روز اول، میانگین وزن تر روز ششم از روز سوم و میانگین وزن تر روز آخر از روز ششم روند تغییرات وزن تر محاسبه و با رسم نمودار نشان داده شد.

شکل 3-3 – اندازه‌گیری وزن‌ تر

3-5-5- کاهش درجه بریکس (درصد ساکارز موجود در ساقه گل)
برای این کار از برش‌های کوچک انتهای شاخه‌ها استفاده شد. یک یا دو قطره از آب موجود در قطعات مذکور، روی صفحه شیشه‌ای رفرکتومتر مدل N-1? ساخت شرکت ATAGO کشور ژاپن ریخته و درجه بریکس آن خوانده شد و با کسر درجه بریکس روز آخر از درجه بریکس روز اول، کاهش درجه بریکس محاسبه گردید (شکل 3-4).

شکل 3-4- اندازه گیری درجه بریکس
3-5-6- کاروتنوئید گلبرگ
برای اندازه‌گیری کاروتنوئید، گلبرگ‌ها در روز پنجم آزمایش جدا و داخل فویل پیچیده شدند و سپس به کمک روش مزمودار و مجومدار (2003) پروسه اندازه‌گیری کاروتنوئید انجام شد.

3-5-7- اندازه‌گیری کلروفیل a، b و کل
به‌منظور اندازه‌گیری کلروفیلa ، b و کل در روز پنجم، یک شاخه گل از هر پلات خارج و مقدار کلروفیل a، b و کل از روش مزمودار و مجومدار (2003) اندازه‌گیری شد. لازم به ذکر است گل شاخه بریده ژربرا فاقد برگ بوده و صفات کلروفیل a، b و کل برای این گیاه اندازه‌گیری نشده است.
3-5-8- پروتئین گلبرگ
در روز پنجم آزمایش یک شاخه گل از هر تکرار خارج شد و سپس اندازه‌گیری نیتروژن به روش کجلدال انجام گرفت. عدد حاصل در ضریب 25/6 ضرب و مقدار پروتئین به درصد محاسبه و گزارش شد (شکل 3-5).

شکل 3-5- دستگاه اندازه گیری پروتئین
3-5-9- فعالیت آنزیم پراکسیداز
برای سنجش فعالیت آنزیم پراکسیداز در روز هفتم آزمایش یک شاخه گل از هر پلات خارج شد و سپس به روش یین و همکاران (2007) فعالیت آنزیم پراکسیداز اندازه‌گیری شد.
3-5-10- پراکسیده شدن لیپیدها (مالوندیآلدئید)
برای اندازهگیری پراکسیده شدن لیپیدها، مالوندیآلدئید (MDA) با استفاده از روش هیت و پارکر (1968) به‌عنوان محصول واکنش پراکسیده شدن اسیدهای چرب غشاء اندازهگیری گردید.
3-6- تجزیه و تحلیل داده‌ها
آنالیز داده‌ها به کمک نرم افزار SPSS ، مقایسه میانگین داده‌ها به روش LSD و رسم نمودارها به کمک نرم افزار اکسل انجام شد.

فصل چهارم
نتایج و بحث
4-1- عمر گلجایی
نتایج تجزیه واریانس تیمارها نشان داد که اثر انواع آب، انواع گل و همچنین اثر متقابل تیمارها روی عمر گلجایی در سطح احتمال 1 درصد معنی‌دار است (جدول4-1). بررسی مقایسه میانگین داده‌ها نشان داد که در بین تیمارهای انواع آب، تیمار آب مغناطیسی با 86/12 روز برترین تیمار بود. در بین تیمارهای انواع گل، بیشترین عمر گلجایی مربوط به گل داودی با 37/14 روز بود (جدول 4-2).
نتایج مقایسه میانگین داده‌های مربوط به اثر متقابل تیمارها نشان داد که بیشترین عمر گلجایی در تیمار آب شهری×گل داودی با 5/15 روز و پس از آن در تیمار آب مغناطیسی×گل داودی با 8/14 روز و کمترین عمر گلجایی در 3 تیمار آب مقطر×گل ژربرا، آب دیونیزه×گل ژربرا و تیمار آب شهری×گل رز با 10 روز مشاهده شد (جدول 4-2، شکل 4-1).

AD: آب مغناطیسی × گل داودی

AG: آب مغناطیسی × گل ژربرا
AR: آب مغناطیسی × گل رز
BD: آب مقطر × گل داودی
BG: آب مقطر × گل ژربرا
BR: آب مقطر × گل رز
CD: آب دیونیزه × گل داودی
CG: آب دیونیزه × گل ژربرا
CR: آب دیونیزه × گل رز
ED: آب شهری × گل داودی
EG: آب شهری × گل ژربرا
ER: آب شهری × گل رز
شکل 4-1- تاثیر تیمارهای مختلف روی عمر گلجایی

دسته بندی : پایان نامه ها

پاسخ دهید